2026-жылдын 21-январында КР ПК УИА ТБ Медициналык биология көйгөйлөрүн илимий изилдөө институтунун жылдык отчету угулду.

2025-жылдын 17-декабрында КР эмгек синирген даарыгери, КР Президентине караштуу УИАнын илимге эмгек сиңирген ишмери, м.и.к., КР УИА ТБнүн МБК ИИ институтунун жетектөөчү илимий кызматкери, көптөгөн илимпоздордун шыктандыруучусу, 1994-жылдан 2016-жылга чейин медициналык көйгөйлөр институтунун директору болгон Рахман Маматкадырович Тойчуевдин 80 жылдык мааракесине арналган “Медициналык биологиянын учурдагы актуалдуу маселелери” аттуу эл аралык илимий- практикалык конференция болуп өттү.

2025-жылдын 17-18 – декабрында КР президентине караштуу УИАнын илимге эмгек сиңирген ишмери, КР саламаттыкты сактоо тармагына эмгек сиңирген кызматкери, м.и.к., улук илимий кызматкер Рахманбек Тойчуевдин туулган күнүнүн 80 жылдыгына арналган "Медицина жана биология илимдери жана билим берүүнүн актуалдуу маселелери" аталышындагы эл аралык илимий-практикалык конференция өтөт.

Жыйындын жүрүшүндө ф-м. и.д., профессорлор КР УИА мүчө-корр. Гүлбадан Матиева “Академик Б. Мурзубраимовдун ОшМУнун жана Кыргыз Республикасынын билим берүү системасындагы ишмердүүлүгү”, б.и.д., профессорлор КР УИА мүчө-корр. Таасилкан Жумабаева «Бектемир Мурзубраимов: коомдук-саясий ишмер, мекенчил инсан”, м.и.д., профессорлор КР УИА мүчө-корр. Абдыракман Ешиев “Академик Бектемир Мурзубраимовдун илимий-изилдөөчүлүк ишмердүүлүгү: ийгилиги изденүүлөр, ишке ашкан идеялар, ири ийгиликтери” боюнча баяндама жасашты.

Институттун клиникалык лабораториясы отчет тапшырды

2025-жылы ардактуу наамдар жана сыйлык алган кызматкерлердин тизмеси.

1. Жумабаева Т.Т. – «ЭМИРМЕД» эл аралык университетинин (Алматы ш., Казакстан Республикасы) Ардактуу профессору наамына ээ болду.
2. Ешиев А.М. — Өзбекстандын Бухара медициналык университетинин ардактуу профессору наамына ээ болгон жана Дүйнөлүк жаак-бет хирургиясы колледжинин АКАДЕМИГИ (World College of Maxillofacial Surgery) болуп шайланган.
3. Ешиев А.М. – «ЭМИРМЕД» эл аралык университетинин (Алматы ш., Казакстан Республикасы) Ардактуу профессору наамына ээ болду.
4. Сакибаев К.Ш. – «ЭМИРМЕД» эл аралык университетинин (Алматы ш., Казакстан Республикасы) Ардактуу профессору наамына ээ болду.
5. Молдалиев Ж.Т. – «ЭМИРМЕД» эл аралык университетинин (Алматы ш., Казакстан Республикасы) Ардактуу профессору наамына ээ болду.

КР ПК УИА ТБ медициналык, биология көйгөйлөрүн изилдөө институтунда "ЖОГОРКУ ОКУУ ЖАЙЫНАН КИЙИНКИ КЕСИПТИК БИЛИМ БЕРҮҮ ПРОГРАММАЛАРЫ БОЮНЧА ИЛИМИЙ -ПЕДАГОГИКАЛЫК КАДРЛАРДЫ ДАЯРДООНУН АБАЛЫ" аталышындагы семинар өткөрүлдү. Институттун Окумуштуу катчысы доцент Ж.Т. Молдалиев Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын 6-октябрындагы №637 токтому менен бекитилген жоболор менен тааныштырды. Институттун илимий кызматкерлери, аспирант жана докторанттары активдүү катышты.

33-й Всемирный конгресс по челюстно-лицевой хирургии (ICMFS-2025), Баку С 9 по 11 октября 2025 года в столице Азербайджана — Баку — состоялся 33-й Всемирный конгресс по челюстно-лицевой хирургии (The 33rd ICMFS Congress). Конгресс стал масштабной международной платформой, объединившей ведущих специалистов в области челюстно-лицевой хирургии, стоматологии, имплантологии и реконструктивной медицины из десятков стран мира. В центре внимания форума — инновации, клинический опыт и новые горизонты междисциплинарного сотрудничества.

КР ТБ медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунда карылар күнү белгиленди. Алгач БУУнун башкы катчылыгы расмий майрамдардын катарына 1990-жылы киргизген. Учурда бүт дүйнө белгилей баштаган. Мунун баары улгайган адамдардын укуктарын коргоо, аларга сый урмат көрсөтүү үчүн жасалат.

Бүгүн, 24-сентябрда Ош мамлекеттик университетинде «Планета бирдиктүү модель сыяктуу: климат, технологиялар, коом» деп аталган эл аралык конференция өтүп жатат. Тең уюштуруучу "Илимий коммуникация институту" болду, өкүлү э.и.д., профессора Попкова Елена Геннадьевна (Москва шаары,РФ) эл аралык конференциянын материалдары "РИНЦ, Web of Science жана Scopus" базаларына кирген журналына жарыялоо мүмкүнчүлүгү бар экендигин билдирди жана каалоо айтты. Иш-чара Кокон жана Алай хандыктарынын мамлекеттик жана саясий ишмери Алымбек датканын 225 жылдыгына, белгилүү илимпоз, айыл чарба илимдеринин доктору, профессор Абдыганы Абдурасуловдун 60 жылдык мааракесине арналган. Эл аралык конференцияга КР УИА түштүк бөлүмүндөгү медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун илимпоздору, аспиранттар, PhD докторанттар активдүү катыштышып илимий докладдарын жасашты.

КР УИА түштүк бөлүмүндөгү медициналык, биологиялык көйгөйлөр илимий-изилдөө институтунун сайтын институттун Окумуштуу катчысы, б.и.к., доцент Ж.Т. Молдалиев КР УИА тескемесинин негизинде келгенг Жумамидин Ташалиевге аткарылып жаткан иштер туралуу маалымат берди. Институттун директору б.и.д., профессор КР УИА мүчө-корреспонденти Таасилкан Токтомаматовна аткарылган ишке тастыктама берди. Жумамидин Ташалиев КР УИА институттарынын сайттары бирдиктүү болушу керек, аны аткаруу максатта мага жүктөлдү. Директорлор кеңешип кайра маалымат бериңиздер деп сөзүн жыйынтыктады.
Институттун жамааты: КР УИА мүчө-корреспонтенти б.и.д., профессор Жумабаева Т.Т., КР УИА мүчө-корреспонтенти м.и.д., профессор Ешиев А.М., улук илимий кызматкер м.и.к., Тойчуев Р.М., улук илимий кызматкер Паизова З.М., м.и.к., улук илимий кызматкер Сакибаев К.Ш., м.и.к., улук илимий кызматкер Мирзакулов Д.С., б.и.к., улук илимий кызматкер Аргынбаева А. Т., б.и.к., улук илимий кызматкер Момунова Г. А. б.и.к., улук илимий кызматкер Миралы кызы Анара.
Кызматкерлер: улук илимий кызматкер Насыров А.Н., Тойчуева А. У., Жилова Л., Кошуева К.Б., Мырзабаев И.Т., Сыдыкбаева Т.И., ж.б. катышышты.

Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын түштүк бөлүмүнүн медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун жамааты х.и.д., профессор, КРдин УИА Академик Бектемир Мурзубраимов - устатыбыздын 85 жылдык юбилейин (мааракесин) белгилөөнүн алдында турабыз. Агайдын басып өткөн жолу, бүгүнкүдөй эл кадырлаган, эл сыйлаган даражага жетүүсү илимдеги тарыхы менен байланыштуу.
Анткени, эмгек ишмердигинин негизги баскычтарында ОМПИ (азыркы ОшМУнун) биология факультетинин студенти, окутуучу, ага окутуучу, доцент, кафедра башчысы, факультеттин деканы болуп эмгектенген. Агай өз учурунда факультетти башкаруу менен ОшТУнун ректору, ОшМУнун ректору, КР УИАнын химия жана химиялык технологиялар институтунун директору, КР Жогорку Кеңешинин (1995, 2000, 2005) үч жолку чакырылышынын депутаты, Кыргызстан калктар Ассамблеясынын төрагасы жана башка мамлекеттик жогорку кызматтарда эмгектенди.
Бектемир Мурзубраимов жетектеген биология факультети бардык көрсөткүчтөрү боюнча: профессордук-окутуучулук курамдын сапаттык көрсөткүчү, студенттердин өздөштүрүүсү, коомдук, маданий -массалык иштерге катышуудагы активдүүлүгү, спорттук мелдештерде факультеттердин арасында алдынкылардан болуп келгени, башкача айтканда, дайыма биринчи орунда тургандыгын баса белгилешет.
Устат агай кайсы кызматтарда иштебесин, өзүнүн үстүнөн көп иштегендиги, тактыгы, ар бир инсанга адамгерчиликтүү мамиле кылуусу менен айырмаланып турган. Чымырканган эмгеги, билими илими менен көптөгөн тоскоолдуктарды жеңип чыккан деп ойлойбуз.
Б. Мурзубраимов – иш билги, илимдүү, билимдүү, уюштургуч, турмуштук тажрыйбага бай илимпоз. ОшМУнун бүгүнкү күндө жогорку окуу жайлардын арасында “флагман” болуп жаткандыгына агайдын кошкон салымдары эбегейсиз экендиги көрүнүп турат.
Бүгүнкү күндө окуучулары Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун директору, б.и.д., профессор КР УИА мүчө-корреспонденти Жумабаева Таасилкан Токтомаматовна институттун жамаатында эмгектенген илимий кызматкерлердин 80% тен ашыгы агайдын окуучулары.
Урматтуу Бектемир Мурзубраимович!
Институттун илимий кызматкерлери жамааты сиздей устатыбыз менен сыймыктанабыз. Сиздин 85 жылдык юблейиңиз менен чын дилден куттуктайбыз. Сизге бекем саламатчылык, кадырлуу карылык жана иштериңизде ийгиликтердин жарала беришин каалайбыз.

Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын түштүк бөлүмүндөгү медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун Окумуштуу катчысы, б.и.к., доцент Молдалиев Ж.Т.

2025 жылдын 21- июнунда Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Түштүк бөлүмүнүн Медициналык-биологиялык көйгөйлөрдү илимий-изилдөө институту менен ОшМУнун Медицина факультетинин Коомдук саламаттык жана саламаттыкты сактоо кафедрасынын биргелешкен жыйынында институттун изденүүчүсү Бектур Абдиллабекович Абдыманаповдун «Совершенствование организации медицинской помощи больным с асептическим некрозом головки бедренной кости» аталыштагы темада медицина илимдеринин кандидаты илимий даражасын алуу үчүн даярдалган диссертациялык иши талкууланды.

12-13-июнда ОшМУнун Аспирантура жана докторантура бөлүмү тарабынан аспиранттар, докторанттар жана изденүүчүлөр үчүн жаш окумуштуулардын жайкы мектебинин “Илимий-изилдөө иштеринин методологиясы” аттуу тренинг-семинары өткөрүлдү. Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын Түштүк бөлүмүндөгү медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун директору, КР УИА мүчө-корреспонденттери б.и.д., профессор Жумабаева Таасилкан Токтомаматовна., медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун клиникалык лабораториясынын башчысы, КР УИА мүчө-корреспонденттери м.и.д., профессор Ешиев Абдыракман Молдалиевичтер илимий инновациялык мастер-класс сабактарын өтөштү.

2025-жылдын 4-июнда Медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун клиникалык лаборатория башчысы, м.и.д., профессор КР УИА мүчө-корреспонденти медицина илимдердин доктору, профессор, Ешиев Абдыракман Молдалиевичтин жетекчилиги астында медицина илимдеринин доктору (кандидаты) окумуштуулук даражасын коргоо боюнча И. К. Ахунбаев атындагы Кыргыз мамлекеттик медициналык академиясы жана Б. Н. Ельцин атындагы Кыргыз-Россия Славян университетине караштуу Д 14.24.708 диссертациялык кеңеште “Түштүк кыргызстандын шартында мектеп окуучуларынын ооз көңдөйүнүн стоматологиялык ооруларынын жайылуусуна биогеохимиялык факторлордун таасири” деген темада 14.01.14 – стоматология адистиги боюнча Асанов Азизбек Кыпчакович медицина илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын ийгиликтүү алдын ала коргоодон өтүшү менен институттун жамааты чын жүрөктөн куттуктайт, ден соолук ийгиликтерди каалайт.

Конференциянын жүрүшүндө Институттун директору б.и.д., профессор КР УИА мүчө корреспонденти Жумабаева Т.Т. конокторго, илимпоз Б. Кулназаровдун баалуу илимий изилдөөлөрү, адамдык сапаттары тууралуу сөз сүйлөдү. Пленардык отурумда биологиялык ар түрдүүлүк, туруктуу өнүгүүнүн социалдык-экономикалык жана экологиялык көйгөйлөрдү чечүүдөгү ролу, жашыл экономика, экология боюнча баяндамалар жасалып, талкуулар болду.

Профессор Болот Кулназаров зоологияда батрахология, орнитология, териология жана паразитология боюнча сегиз илимдин кандидатын даярдап чыгарып, Кыргызстанда биринчилерден болуп «зоология жана экология мектебин» негиздеген.

Ал 1995-1996-жылдары АКШдагы Орегон мамлекеттик университетинде, 2000-2001-жылдары Американын Массачусетс мамлекеттик университетинде эмгектенген. 1997-жылы Борбордук Европа университетинде, 2002-жылы АКШнын Калифорния университетинде стажировкадан өткөн. Ошону менен бирге Нидерландия, Түрция, АКШ, Германия, Индия, Белгия, КМШ өлкөлөрүндө уюштурулган бир канча эл аралык симпозиум жана конференциялардын катышуучусу болгон. Анын жетекчилигинде жергиликтүү экологиялык көйгөйлөрдү чечүү максатында көптөгөн долбоорлор ишке ашкан. Анын 130дан ашык илимий эмгектери, тогуз окуу-методикалык колдонмолору, төрт окуу китеби жана үч монографиясы жарык көргөн.

Болот Кулназаров 2013-жылы 53 жаш курагында мезгилсиз дүйнөдөн кайткан.

Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын Түштүк бөлүмүндөгү медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун директору, б.и.д., профессор КР УИА мүчө корр. Т.Т. Жумабаеванын чет өлкөлүк өнөктөштөр менен болгон жолугушуулары өттү. Эл аралык байланышты күчөтүү максатта Кыргызстандын түштүгүндө жайгашкан университеттер (Ош мамлекеттик университети, Ош педагогикалык университети) жакынкы чет өлкө (Өзбекстандын Наманган жана Андижан мамлекеттик университеттери) арасында эл аралык II Түрк дүйнөсүнүн табигый жана медицина илимдери боюнча конгрессин пландаштыруу иштери жүрдү, сапарыбыз жемиштүү жолугушуулар менен коштолду.
Жолугушуулар учурунда Түркия, түрк эли, илимий иштер боюнча, мындан аркы кызматташтык жана биргелешкен долбоорлор тууралуу сөз болду.

КУТТУКТОО
Медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун илимий кызматкери Тойчуева Асел Уезбековна 2025 – жылдын 29-майында медициналык илимдердин доктору, профессор, КР УИАнын академиги Адамбеков Доктурбек Адамбековичтин жетекчилиги астында С. Б. Данияров атындагы Кыргыз мамлекеттик кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу медициналык институтунда түзүлгөн Д 03.23.685 диссертациялык кеңеште "Кыргызстандын түштүк аймагындагы жаңы төрөлгөн ымыркайлардын колониялык туруктуулугунун калыптанышы” деген темада 03.02.03 – микробиология адистиги боюнча биология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын ийгиликтүү коргошу менен институттун жамааты чын жүрөктөн куттуктайт, ден соолук ийгиликтерди каалайт.

Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын түштүк бөлүмүндөгү медициналык-биологиялык көйгөйлөрдү илимий-изилдөө институтунун 1-май — Эмгекчилердин эл аралык тилектештигинин күнүн майрамдашты. Эмгек майрам куттуу болсун, элибиз жерибиз аман болсун!

Медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун изденүүчүсү Осумбеков Руслан Байышбекович 2025 – жылдын 29-апрелинде медициналык илимдердин доктору, профессор, Уметалиев Юсупжан Калжигитовичтин жетекчилиги астында медицина илимдеринин доктору (кандидаты) окумуштуулук даражасын коргоо боюнча Ош мамлекеттик университети жана Эл аралык жогорку медицина мектебине караштуу Д 14.24.696 диссертациялык кеңеште “Ретродуоденалдык перфорациялардын жана постпапиллотомиялык кан агуулардын алдын алуу жана дарылоо” деген темада 14.01.17 – хирургия адистиги боюнча медицина илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын ийгиликтүү коргошу менен институттун жамааты чын жүрөктөн куттуктайт, ден соолук ийгиликтерди каалайт.

Медициналык, биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун изденүүчүсү Чокотаев Мурат Адыкалыкович 2025 – жылдын 29-апрелинде медициналык илимдердин доктору, профессор, Осумбеков Байышбек Зияйдиновичтин жетекчилиги астында медицина илимдеринин доктору (кандидаты) окумуштуулук даражасын коргоо боюнча Ош мамлекеттик университети жана Эл аралык жогорку медицина мектебине караштуу Д 14.24.696 диссертациялык кеңеште “Боордон лапароскопиялык эхинококкэктомия” деген темада 14.01.17 – хирургия адистиги боюнча медицина илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын ийгиликтүү коргошу менен институттун жамааты чын жүрөктөн куттуктайт, ден соолук ийгиликтерди каалайт.

2025-жылы КР УИА ТБ Медициналык-биологиялык көйгөйлөрдү илимий изилдөө институтунун жамааты НООРУЗ элдик майрамын өткөрдү.

Тема "Становление будущего специалиста в системе вузовской подготовки на на основе современных технологий профессионального образования"

Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын 2024-жылдагы илимий иштеринин эффективдүүлүгүнүн жыйынтыгы боюнча 1- орунду багындырды. Институттун жамаатына ийгиликтерди каалайбыз.